Zaćma u osób starszych – czy operacja jest bezpieczna?

Zaćma u osób starszych – czy operacja jest bezpieczna?

Zaćma u osób starszych – czy operacja jest bezpieczna?

Zaćma u osób starszych
Zaćma u osób starszych

Zaćma jest schorzeniem, które może w bardzo znaczący sposób obniżyć jakość życia. Zmętnienie soczewki oka pogarsza wzrok, wraz z upływem czasu obraz staje się coraz bardziej niewyraźny, a brak leczenia grozi jego całkowitą utratą. Katarakta najczęściej dotyka osób starszych i jest wynikiem naturalnych procesów starzenia się organizmu. Osoba w podeszłym wieku, borykająca się z różnymi problemami zdrowotnymi, tym dotkliwiej odczuwa pogorszenie widzenia, ponieważ jej możliwości funkcjonowania w życiu dziennym i tak są ograniczone przez rozmaite dolegliwości, niepełną sprawność ruchową czy słaby słuch. Zaćmę można usunąć operacyjnie, a zabieg jest refundowany w całości przez NFZ. Bezpieczeństwo przeprowadzenia operacji u osób starszych budzi jednak pewne wątpliwości. Czy są one uzasadnione?

Nieleczenie zaćmy prowadzi do znacznego pogorszenia widzenia, a ostatecznie do utraty wzroku. Schorzenie pojawia się najczęściej na skutek starzenia gałki ocznej i jest naturalnym procesem, który rozpoczyna się zwykle po 50 roku życia. Średni wiek pacjentów oczekujących na zabieg usunięcia zaćmy jest obecnie bardziej zaawansowany, w kolejce do zabiegu NFZ ustawiają się nawet osoby po 90 roku życia.

 

Zabiegi zaćmy – NFZ

Zabieg usunięcia katarakty jest jedyną metodą pozbycia się schorzenia. Nie ma żadnych innych sposobów leczenia ani środków farmakologicznych, które mogłyby skutecznie poprawić widzenie pacjenta, u którego doszło do zmętnienia soczewki oka. Operacja polega na zastąpieniu zmętniałych soczewek naturalnych soczewkami syntetycznymi, po wcześniejszym nacięciu oka. Zabiegi zaćmy NFZ wykonywane są z użyciem soczewek jednoogniskowych, które pozwalają całkowicie pozbyć się katarakty. Operacja z soczewkami jednoogniskowymi jest w całości refundowana. Kolejki do bezpłatnego zabiegu są jednak długie. Przeważają w nich osoby starsze, a długi czas oczekiwania odbiera czasem nadzieję pacjentom i powoduje powstawanie pytań o sensowność poddawania się operacji. Dodatkowym obciążeniem jest strach przed ewentualnymi negatywnymi skutkami przeprowadzenia zabiegu, który zwykle rośnie z czasem.

Stopień ryzyka przeprowadzenia operacji

Każda operacja jest ingerencją w organizm i niesie z sobą ryzyko powikłań. Wiadomo, że im starszy pacjent, tym jest ono większe. Starszy organizm gorzej się regeneruje. Choroby występujące w podeszłym wieku mogą stanowić utrudnienie lub przeciwwskazanie do wykonania zabiegu. Dodatkowo im starszy organizm, tym trudniej o wysoką skuteczność przeprowadzonej operacji. Rodzi się więc pytanie o opłacalność podejmowania się zabiegu. Odpowiedzi są jednak optymistyczne.

Szanse na powodzenie operacji są indywidualne dla każdego pacjenta. Statystyki są jednak obiecujące. Podczas przeprowadzonych badań aż u 80 proc. pacjentów w wieku powyżej 90 roku życia odnotowano znaczną poprawę widzenia po przeprowadzeniu zabiegu. Operacje u osób po 90 roku życia są powszechnie wykonywane, a rezultaty są statystycznie bardzo dobre. Podejmowanie się operacji wydaje się uzasadnione także w podeszłym wieku, ryzyko w przypadku nowoczesnych metod jest naprawdę niewysokie.

Obecnie operacje wykonywane są przy użyciu bardzo precyzyjnych mikroskopijnych narzędzi, z wykonaniem minimalnego nacięcia oka. Wynosi ono zaledwie 2 mm i jest to na tyle niewielka ingerencja w tkankę, że rokowania są bardzo dobre, nawet jeśli organizm ma już znacznie spowolnione procesy regeneracyjne z powodu podeszłego wieku pacjenta. Chirurg za pomocą fal dźwiękowych rozbija i usuwa zmętniałą soczewkę, a następnie wprowadza przez mikronacięcie soczewkę sztuczną, zwiniętą w rulon. Soczewka samoczynnie rozwija się w oku. Cały zabieg jest mało inwazyjny. Operacje nie wymagają zastosowania znieczulenia ogólnego i są przeprowadzane z bezpiecznym znieczuleniem miejscowym – kroplowym. Pacjent zachowuje przez cały czas świadomość, a sam zabieg trwa zaledwie około 20-30 minut. Po zabiegu nie jest wymagana hospitalizacja i po krótkiej obserwacji pacjent może udać się do domu.

Przeciwwskazania do zabiegu

By zminimalizować ryzyko związane z operacją, należy najpierw poddać pacjenta szczegółowym badaniom. Podczas wywiadu okulistycznego lekarz ustala, czy za pogorszenie wzroku odpowiada wyłącznie zaćma. Jeśli występują inne choroby, jak jaskra, starcze zwyrodnienie plamki żółtej czy zwyrodnienia rogówki, efekty operacji mogą być gorsze. Dodatkowo przeprowadzane jest badanie oka w lampie szczelinowej, a także badanie ostrości widzenia.

W kwalifikacji do zabiegu należy również uwzględnić ogólny stan zdrowia pacjenta. Niezbędna jest informacja na temat chorób przebytych i występujących u osoby, która ma zostać poddana zabiegowi. Należy wykluczyć występowanie ewentualnych przeciwwskazań, do których należą:

– zawał serca lub udar mózgu przebyty w okresie mniejszym niż 6 miesięcy od kwalifikacji do zabiegu,

– ciężka niewydolność krążeniowo-oddechowa,

– zaawansowana cukrzyca lub astma (w tym wypadku zabieg można przeprowadzić po konsultacji z lekarzem specjalistą i ustabilizowaniu stanu zdrowia pacjenta).

Stan zdrowia pacjenta kwalifikowanego do zabiegu ma być stabilny, co nie wyklucza chorych pacjentów. Bardzo często występujące w wieku podeszłym schorzenia nie stanowią przeciwwskazania do wykonania operacji. Czasem wymagana jest dodatkowa konsultacja – np. w przypadku pacjentów ze zwyrodnieniami mięśniowo-stawowymi, u których należy ustalić, czy możliwe będzie bezpieczne przebywanie podczas zabiegu w pozycji leżącej.

Przy kwalifikacji do zabiegu pod uwagę brane jest dobro pacjenta, a znaczne obniżenie komfortu życia u osób z kataraktą jest ważną przesłanką do wykonania operacji. Jeśli stan zdrowia starszej osoby jest stabilny i nie występują poważne przeciwwskazania do wykonania operacji, ratowanie wzroku wydaje się w pełni uzasadnione. Szanse na odzyskanie dobrego widzenia są mniejsze niż u osób młodych, ale wciąż bardzo wysokie. Ryzyko przy nowoczesnych metodach jest zaś w większości przypadków niewielkie, nawet u osób po 90 roku życia.

Zostaw dane, skontaktujemy się z Tobą najszybciej jak to możliwe w celu ustalenia terminu wizyty.

Imię i Nazwisko

Email/Telefon