Chrypka, która nie mija - kiedy zgłosić się do laryngologa
Wiele osób przez kilka dni mówi więc zachrypniętym głosem i traktuje to jako stały element jesieni.
Najczęściej rzeczywiście nie ma powodu do niepokoju. Inaczej jest jednak, gdy chrypka utrzymuje się tygodniami, nawraca albo pojawia się bez infekcji. Wtedy warto potraktować ją jako sygnał, że coś zaburza pracę krtani, i ustalić przyczynę, zamiast czekać, aż „samo przejdzie”.
Jesienna chrypka - kiedy to tylko infekcja
Chrypka w przebiegu przeziębienia to zwykle objaw ostrego zapalenia krtani, które najczęściej ma podłoże wirusowe. Towarzyszą mu katar, ból gardła lub kaszel, a głos wraca razem z ustępowaniem infekcji - po kilku dniach, najpóźniej po około dwóch tygodniach. Antybiotyk w takiej sytuacji zazwyczaj nie jest potrzebny.
Najważniejsze jest wtedy oszczędzanie głosu i nawodnienie organizmu: picie wody oraz nawilżanie powietrza w ogrzewanych pomieszczeniach. Mówienie „na siłę” mimo chrypki, np. w pracy, może przedłużyć dolegliwości. Pastylki na gardło przynoszą chwilową ulgę, ale nie usuwają przyczyny. Jeśli chrypka trwa dłużej niż trzy-cztery tygodnie, mówi się już o chrypce przewlekłej i warto szukać jej źródła.
Jak powstaje głos i co zmienia chrypka
Głos powstaje w krtani, gdzie znajdują się dwa fałdy głosowe. Podczas mówienia zbliżają się do siebie, a przepływające powietrze wprawia ich błonę śluzową w szybkie, regularne drgania. Aby dźwięk był czysty, fałdy muszą być symetryczne, gładkie, elastyczne i dokładnie się domykać.
Chrypka pojawia się wtedy, gdy któryś z tych warunków zostaje zaburzony. Obrzęk zmienia masę fałdów, zmiana na ich brzegu nie pozwala im się szczelnie zamknąć, a osłabienie ruchomości jednego z nich sprawia, że ucieka powietrze. Dlatego chrypka jest objawem, a nie chorobą - podobny głos mogą dawać bardzo różne problemy.
Najczęstsze przyczyny przewlekłej chrypki
Częstą przyczyną jest przeciążenie głosu. Dotyczy zwłaszcza osób, które dużo mówią zawodowo, np. nauczycieli, trenerów czy pracowników infolinii. Długotrwałe, nieprawidłowe używanie głosu może prowadzić do powstania guzków głosowych lub polipów, które zaburzają domykanie fałdów.
Ogromne znaczenie ma palenie tytoniu. Dym przewlekle drażni błonę śluzową krtani i może prowadzić do jej obrzęku. Palenie jest też głównym czynnikiem ryzyka raka krtani. Chrypka bywa jednym z jego pierwszych objawów, dlatego u osób palących przedłużającej się zmiany głosu nie należy bagatelizować.
Mniej oczywiste źródła problemu
Chrypkę może wywoływać refluks, czyli cofanie się treści żołądkowej, która podrażnia krtań. Nie zawsze daje typową zgagę - częściej pojawia się uczucie przeszkody w gardle, częste odchrząkiwanie i chrypka nasilona rano. Głos mogą też pogarszać wziewne glikokortykosteroidy stosowane m.in. w astmie i POChP - ryzyko zmniejsza płukanie jamy ustnej po inhalacji.
Rzadszą, ale ważną przyczyną jest osłabienie ruchomości fałdu głosowego. Fałdami steruje nerw biegnący przez szyję i klatkę piersiową, dlatego może on zostać uszkodzony np. po operacji tarczycy lub uciśnięty przez zmiany w tych okolicach. Głos staje się wtedy słaby i „przydechowy”, a mówienie szybko męczy.
Kiedy zgłosić się do laryngologa
Konsultację laryngologiczną warto zaplanować, gdy chrypka trwa dłużej niż trzy-cztery tygodnie, nawraca bez wyraźnego powodu albo pojawiła się u osoby palącej. Wskazaniem jest też zmiana głosu po zabiegu w okolicy szyi lub klatki piersiowej.
Pilnej oceny wymaga chrypka, której towarzyszą trudności lub ból przy połykaniu, ból promieniujący do ucha, krwioplucie, wyczuwalny guzek na szyi albo niezamierzona utrata masy ciała. Duszność albo głośny, świszczący oddech przy wdechu z chrypką wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Jak wygląda diagnostyka
Wizyta zaczyna się od wywiadu: lekarz pyta, od kiedy trwa chrypka, czy zmienia się w ciągu dnia, ile pacjent mówi zawodowo, czy pali, jakie przyjmuje leki i czy przechodził zabiegi w okolicy szyi. Następnie bada jamę ustną, gardło, nos i szyję.
Kluczowe jest obejrzenie krtani. Lekarz wykonuje je za pomocą lusterka albo cienkiego endoskopu wprowadzonego przez usta lub nos, co pozwala ocenić wygląd i ruchomość fałdów głosowych. Od wyniku zależy dalsze postępowanie - może to być leczenie farmakologiczne, terapia głosu prowadzona przez specjalistę albo, w przypadku niektórych zmian, zabieg.
Laryngolog w ALFA w Skoczowie
W Centrum Lekarskim ALFA w Skoczowie działa Poradnia Laryngologiczna. Na wizytę warto zabrać dokumentację z wcześniejszego leczenia oraz listę przyjmowanych leków, w tym wziewnych.
Jeśli chrypka nie mija od kilku tygodni albo regularnie wraca, porozmawiaj ze specjalistą, który sprawdzi, co zaburza pracę Twojej krtani.
Leczenie NFZ i leczenie prywatne
Gdzie świadczymy?
ul. Gustawa Morcinka 16 b
43-430 Skoczów
Napisz do nas:
Rejestracja telefoniczna:
tel. 33 857 29 00zabiegów, diagnostyki oraz profilaktyki w Centrum Lekarskim ALFA
Wirtualny Spacer
