Leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu – co można zrobić?

Rodzaje nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu nie jest jednorodnym schorzeniem. W zależności od mechanizmu powstawania, wyróżnia się m.in.:

nietrzymanie moczu wysiłkowe

Najczęstsza postać schorzenia. Dochodzi do wycieku moczu w sytuacjach zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej. Przyczyną jest najczęściej osłabienie mięśni dna miednicy lub niewydolność zwieracza cewki moczowej.

nietrzymanie moczu naglące

Charakteryzuje się nagłą, trudną do opanowania potrzebą oddania moczu. Często związane jest z nadaktywnością pęcherza. Może towarzyszyć infekcjom, chorobom neurologicznym lub uszkodzeniom nerwów.

nietrzymanie moczu przepełnieniowe

Wynika z niepełnego opróżniania pęcherza, co prowadzi do jego przepełnienia i mimowolnego przeciekania moczu. Często występuje u mężczyzn z powiększonym gruczołem krokowym oraz u osób z uszkodzeniami nerwowymi.

Przyczyny wysiłkowego nietrzymania moczu

Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) może mieć podłoże anatomiczne, hormonalne lub mechaniczne. Do najczęstszych przyczyn należą:

• osłabienie mięśni dna miednicy – mięśnie dna miednicy odpowiadają za podtrzymywanie pęcherza, cewki moczowej oraz macicy u kobiet. Ich osłabienie prowadzi do zaburzenia mechanizmu zamykania cewki moczowej, najczęściej spowodowane jest to ciążą i porodem, siedzącym trybem życia i brakiem aktywności fizycznej oraz z uwagi na naturalny proces starzenia się;
• zmiany hormonalne – spadek poziomu estrogenu, szczególnie w okresie menopauzy, powoduje zmniejszenie elastyczności tkanek i osłabienie struktur podtrzymujących cewkę moczową;
• urazy i operacje w obrębie miednicy – zabiegi ginekologiczne czy urologiczne mogą prowadzić do uszkodzenia struktur odpowiedzialnych za utrzymanie moczu;
• przewlekły wzrost ciśnienia w jamie brzusznej – otyłość, przewlekły kaszel czy ciężka praca fizyczna dodatkowo obciążają mięśnie dna miednicy.

Diagnostyka – jak rozpoznać problem?

Podstawą rozpoznania jest dokładny wywiad medyczny. Lekarz analizuje charakter objawów, ich częstotliwość, czynniki ryzyka oraz wpływ dolegliwości na jakość życia pacjenta. Jednym z najprostszych badań jest test kaszlowy. Przy wypełnionym pęcherzu pacjent kaszle, a lekarz obserwuje, czy dochodzi do wycieku moczu.

Istotnym elementem diagnostyki jest także dziennik mikcji, w którym pacjent zapisuje:

• ilość przyjmowanych płynów,
• częstotliwość oddawania moczu,
• liczbę epizodów nietrzymania,
• sytuacje, w których dochodzi do wycieku.

W zależności od potrzeb wykonuje się również badania urodynamiczne, badanie ogólne moczu, diagnostykę obrazową oraz ocenę siły mięśni dna miednicy.

Leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu

Dobór terapii zależy od nasilenia objawów oraz przyczyny problemu. Współczesne metody leczenia dzielą się na zachowawcze, farmakologiczne oraz chirurgiczne.

Leczenie zachowawcze

Podstawą terapii są ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy (tzw. ćwiczenia Kegla). Regularne ich wykonywanie może znacząco zmniejszyć liczbę epizodów nietrzymania moczu. Ważne jest również zmniejszenie masy ciała w przypadku nadwagi oraz modyfikacja stylu życia. Dużą rolę odgrywa także fizjoterapia uroginekologiczna, obejmująca:

• indywidualnie dobrane ćwiczenia,
• biofeedback (metoda terapii polegająca na monitorowaniu przez specjalne urządzenie zmian fizjologicznych organizmu),
• elektrostymulację mięśni dna miednicy.

Leczenie farmakologiczne

W wybranych przypadkach leki mogą wspierać terapię. Stosuje się preparaty poprawiające napięcie zwieracza cewki moczowej. U kobiet po menopauzie rozważa się miejscową terapię estrogenową.

Leczenie chirurgiczne nietrzymania moczu

W umiarkowanych i ciężkich postaciach wysiłkowego nietrzymania moczu, gdy metody zachowawcze nie przynoszą poprawy, skutecznym rozwiązaniem jest zabieg z użyciem taśmy podcewkowej (TOT lub TVT).

Podczas procedury syntetyczna taśma zostaje umieszczona pod środkowym odcinkiem cewki moczowej. W technice TOT wprowadza się ją przez niewielkie nacięcia w pachwinach, natomiast w metodzie TVT – przez dostęp nad spojeniem łonowym. Taśma działa jak elastyczne podparcie, stabilizując cewkę i zapobiegając jej obniżaniu się podczas kaszlu, śmiechu czy wysiłku.

Zabieg trwa około 30 minut, jest małoinwazyjny i wykonywany w znieczuleniu miejscowym, przewodowym lub ogólnym. Hospitalizacja jest krótka, a powrót do codziennej aktywności możliwy zazwyczaj po kilku dniach. Pierwsze efekty często widoczne są bardzo szybko, jednak pełną ocenę skuteczności przeprowadza się po kilku tygodniach, gdy tkanki całkowicie się wygoją i przystosują do nowego podparcia.

W Centrum Lekarskim ALFA oferujemy kompleksową diagnostykę i leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu — od konsultacji urologicznej i badań urodynamicznych, po metody operacyjne. Zespół specjalistów w Skoczowie dobiera terapię indywidualnie, z uwzględnieniem potrzeb i oczekiwań pacjenta.